Standart Sapma ve Varyans Nedir?
Standart sapma (σ veya s), en yaygın kullanılan veri yayılımı ölçüsüdür; bireysel değerlerin ortalamadan ortalama ne kadar uzakta olduğunu gösterir. Düşük standart sapma, değerlerin ortalama etrafında sıkı kümelendiği anlamına gelir; yüksek standart sapma ise verilerin geniş bir alana yayıldığını gösterir.
Hesaplama Adımları
- Ortalamayı hesapla: x̄ = Σxᵢ / n
- Her kare sapmayı hesapla: (xᵢ − x̄)²
- Popülasyon varyansı: σ² = Σ(xᵢ − x̄)² / n
- Örneklem varyansı: s² = Σ(xᵢ − x̄)² / (n−1)
- Standart sapma = √varyans
68-95-99,7 Kuralı
Normal dağılımlı verilerde: değerlerin ~%68'i ±1σ, ~%95'i ±2σ, ~%99,7'si ±3σ aralığında yer alır. Bu kural kalite kontrol, finans ve deneysel bilimlerde yaygın biçimde kullanılır.
Popülasyon ve Örneklem Farkı
Bir sınıftaki tüm öğrencilerin boyu gibi, grubun tüm üyelerine ait veriye sahipseniz popülasyon σ kullanın. Ulusal ortalamayı tahmin etmek için 50 kişilik anket gibi bir alt küme söz konusuysa örneklem s kullanın; n−1 ile bölme, küçük örneklemlerde değişkenliği küçümseme eğilimini düzeltir.
Yorumlar